четверг, Ноябрь 12, 2009
среда, Ноябрь 11, 2009
მეცნიერების მსოფლიო დღე
Всемирный день науки (World Science Day) или более официально — Всемирный день науки во имя мира и развития (World Science Day for Peace and Development) отмечается ежегодно 10 ноября с целью повысить осознание общественностью во всем мире пользы...
суббота, Октябрь 31, 2009
ელექტროსტატიკური მუხტების გენერატორი
გარდაქმნა
ელექტროენერგიად
დანადგარი, რომელიც, წყლის წვეთების პოტენციური ენერგიის გარდაქმნით ელექტრული მუხტის დაგროვების საშუალებას იძლევა და ქმნის დაახლოებით 15 000-20 000 ვოლტ პოტენციალთა სხვობას ცნობილია კელვინის მწვეთარას სახელწოდებით.
იგი უმარტივესი მოწყობილობაა, რომელიც მუშაობს წყლის წვეთების პოლარიზაციის საფუძველზე და დანადგარის ელემენტებზე აგროვებს მუხტს. ენერგიის მისაღები (უფრო სწორად გარდასაქმნელი) ეს ორიგინალური მეთოდი მოიფიქრა უილიამ კელვინმა (ლორდ კელვინმა) და აღწერილია წიგნში:
Дж. Уокера “Физический фейерверк”, Москва, “Мир”, 1989 г
სურ. 1
კელვინის მწვეთარა
1,2 _ ზედა ლითონის ქილები მოჭრილი ფსკერით,
3,4 _ ქვედა ლითონის ქილები,
5,6 _ გამტარები,
7,8 _ წყლის ჭავლები,
9,10 _ ვენტილები ან მომჭერები,
11 _ ნეონის ნათურა.
სურ. 2
სქემაზე (სურ.1) რიცხვებით მინიშნებული ერთი წყვილი 1 და 3, ხოლო მეორე წყვილი 2 და 4 ლითონის ქილები განლაგებულია ერთმანეთის ქვეშ ისე, როგორც ნაჩვენებია დანადგარის სურათზე (სურ. 2) და კარგად არიან იზოლირებულები. გამტარით 5 ზედა მარცხენა ქილა 1 შეერთებულია მარჯვენა ქვედა ქილასთან 4, ხოლო გამტარით 6 ზედა მარჯვენა ქილა 2 შეერთებულია ქვედა მარცხენა ქილასთან 3. ზედა ქილებთან 1 და 2 ახლოს განლაგებულია მილები 7 და 8, რომლებიდანაც წამოსული წყლის წვეთები გაივლინ რა უფსკერო ზედა ქილებს 1 და 2 შორის, გროვდებიან ქვედა ქილებში 3 და 4. ბუნებრივია ქილები კარგად უნდა იყოს იზოლირებულები.
კელვინის მწვეთარას მუშაობისათვის ვენტილები ან მომჭერები 9 და 10 წყლის ინტენსიური მიწოდებისათვის ისე უნდა დავარეგულიროთ, რომ მისი ჭავლები ზედა ქილების 1 და 2 დონეზე დაიყოს წვეთებად. დასაწყისში, როდესაც მიაწოდებენ წყალს, ქილებიდან ერთს აქვს ოდნავ ზედმეტი უარყოფითი მუხტი, ვიდრე მეორეს. კონკრეტულად რომელ ქილას აქვს მეტი მუხტი ეს შემთხვევითია და გამოწვეულია ბუნებრივი რადიაქტივობით ან კოსმოსური გამოსხივებით.
დავუშვათ, რომ დიდი უარყოფითი მუხტი აქვს ქვედა მარცხენა ქილას 3. მაშინ, ვინაიდან ქილები გამტარებით შეერთებულია ჯვარედინად, ზედა მარჯვენა ქილას 2 აგრეთვე ექნება უარყოფითი მუხტი, ვიდრე ზედა მარცხენა ქილას 1. წყლის მარჯვენა ჭავლი, გადის რა მარჯვენა ქილაში პოლიარიზდება. თუ წვეთები წარმოიქმნებიან ზუსტად ამ ქილის ზედა კიდესთან, მაშინ ისინი დაიმუხტებიან დადებითად, ვინაიდან რადგანაც უარყოფითად დამუხტული ქილისაგან 2 უარყოფითი მუხტი განიზიდება ჭავლში ზევით. შემდეგ ეს დადებითად დამუხტული წვეთები გროვდებიან მარჯვენა ქვედა ქილაში 4, და მისი მუხტი იზრდება. რადგან მარჯვნა ქვედა ქილა 4 გამტარით შეერთებულია მარცხენა ზედა ქილასთან 1, ამიტომ ეს ქილა დადებითად დაიმუხტება და მოახდენს წყლის ჭავლის პოლარიზაციას ისე, რომ აქ წვეთები დაიმუხტება უარყოფითად. ისინი გროვდებიან რა მარცხენა ქვედა ქილაში 3, ამიტომ იგი იმუხტება უარყოფითად. ამრიგად ქვედა (აგრეთვე ზედა) ქილებს შორის იქმნება პოტენციალთა სხვაობა. მიუხედავად იმისა, რომ ქილებს შორის საწყისი პოტენციალთა სხვაობა უმნიშვნელოა, ზოგიერთი თვითნაკეთი კელვინის მწვეთარით მიიღება 15 -20 კილოვოლტი პოტენციალთა სხვაობა.
თუ ქვედა ქილებს გამტარებით შევუერთებთ ნეონის ნათურას 11, დანადგარის მუშაობისას, ქილებზე გარკვეული მუხტის დაგროვებისას, ის პერიოდულად დაიწყებს ფეთქს (ნათებას). საოცარია, რომ ცარიელი კონსერვის ქილებისაგან და გამტარების ნაჭრებისაგან საშინაო პირობებში შეიძლება დავამზადოთ ნამდვილი ელექრტული გენერატორი, და თანაც როგორი - ელექტრული მუხტების პოტენციალთა სხვაობით 15 000 – 20 000 ვ ! საოცარია ისიც, რომ ამ უმარტივეს დანადგარში ჩვეულებრივი ვარდნილი წყლის წვეთების პოტენციური ენერგია გარდაიქმნება ქილებში დაგროვებული ელექტროსტატიკური მუხტების ელექრტული ველის ენერგიად. ამრიგად კელვინის მწვეთარა წარმოადგენს ელექტროსტატიკურ გენერატორს.
აღწერილიდან გამომდინარეობს, რომ პრინციპში შესალებელია ამ მეთოდით ბატარეის აგება, რომელიც შედგება ზემოთ აღწერილი რამდენიმე ბლოკისაგან და უფრო მეტი მუხტის და შესაბამისად პოტენციალთა სხვაობის დაგროვების საშუალებას მოგვცემს. რისთვისაც საჭიროა ქვედა ქილებიდან წყლის ისე შეგროვება, რომ ამ პროცესმა გავლენა არ მოახდინოს მუხტების დაგროვებაზე. მაგრამ ეს საკითხი ჯერ გადაუწყვეტელია.
http://www.sangu.ge/moodle/mod/resource/view.php?id=952
http://www.youtube.com/watch?v=oY1eyLEo8_A
http://www.youtube.com/watch?v=DVNdM89DgTs
http://www.youtube.com/watch?v=yDun7ILKrUI
http://www.youtube.com/watch?v=P8O6kkLU0Fk
http://www.youtube.com/watch?v=uGqd1ymyYIo

Томсон, Уильям (лорд Кельвин)
Уильям Томсон (1824—1907)
Уильям Томсон, лорд Кельвин (англ. William Thomson, 1st Baron Kelvin; 26 июня 1824, Белфаст — 17 декабря 1907, Ларгс (en:Largs), Эршир (en:Ayrshire), Шотландия)
Один из величайших физиков. Предки Томсона были ирландские фермеры; отец его Джемс Томсон (1776—1849), известный математик, был с 1814 г. учителем в Belfast Academical Institution, затем с 1832 г. профессор математики в Глазго; известен учебниками по математике, выдержавшими десятки изданий. Уильям Томсон вместе со старшим братом, Джемсом учились в колледже в Глазго, а затем в St. Peter Kolleǵe в Кембридже, в котором Томсон закончил курс наук в 1845 г.
В 1846 г. двадцатидвухлетний Томсон занял кафедру теоретической физики в университете в Глазго. Необыкновенные заслуги Томсона в чистой и прикладной науке были вполне оценены его современниками.
В 1866 г. Томсон возведён в дворянское достоинство, в 1892 г. королева Виктория пожаловала ему пэрство с титулом «барон Кельвин».
Ещё студентом, Томсон опубликовал ряд работ по приложению рядов Фурье к вопросам физики и в замечательном исследовании «The uniform motion of heat in homogeneous solid and its connection with the mathematical theory of electricity» («The Cambridge math. Journ.», 1842) провёл важные аналогии между явлениями распространения тепла и электрического тока и показал, как решение вопросов из одной из этих областей применить к вопросам другой области. В другом исследовании «The Linear Motion of Heat» (1842, ibid.) Томсон развил принципы, которые затем плодотворно приложил ко многим вопросам динамической геологии, например, к вопросу об охлаждении земли.
В 1845 г., находясь в Париже, Томсон начинает в журнале Лиувилля печатание ряда статей по электростатике, в которых излагает свой метод электрических изображений, давший возможность просто решить многие труднейшие задачи электростатики.
С 1849 г. начинаются работы Томсона по термодинамике, напечатанные в изданиях королевского общества в Эдинбурге. В первой из этих работ Томсон, опираясь на исследования Джоуля, указывает, как следует изменить принцип Карно, изложенный в сочинении последнего «Réflexions sur la puissance motлее du feu» (1824) для того, чтобы принцип согласовался с современными данными; эта знаменитая работа содержит первую формулировку второго принципа термодинамики.
В 1852 г. Томсон даёт другую формулировку его, именно учение об рассеянии энергии (dissipation of energy).
В том же году Томсон совместно с Джоулем производит известное исследование над охлаждением газов при расширении без совершения работы, которое послужило переходной ступенью от теории газов идеальных к теории действительных газов.
Начатая в 1855 г. работа по термоэлектричеству («Electrodynamic Qualities of Metals») вызвала усиленную экспериментальную работу; в работе принимали участие студенты, и это положило начало практическим работам студентов в университете Глазго — первым в Англии, а также начало лаборатории по физике в Глазго.
В пятидесятых годах Томсон заинтересовывается вопросом о трансатлантической телеграфии; побуждаемый неудачами первых пионеров-практиков, Томсон теоретически исследует вопрос о распространении электрических импульсов вдоль кабелей и приходит к заключениям величайшей практической важности, давшим возможность осуществить телеграфирование через океан. Попутно, Томсон выводит условия существования колебательного электрического разряда (1853), вновь найденные позже Кирхгоффом (1864) и легшие в основание всего учения об электрических колебаниях. Экспедиция для прокладки кабеля знакомит Томсона с нуждами морского дела и приводит к усовершенствованию лота и компаса. (1872—1876).
В «Biogr.-Litter. Handwörterbuch Poggendorffa» (1896) приведён список около 250 статей (кроме книг), принадлежащих Томсону. Упомянем лишь некоторые предметы его работ: термодинамические исследования, приведшие кроме того ещё к установлению абсолютной шкалы температур; работы по гидродинамике и теории волн (награждены в 1887 г. премией от эдинбургского королевского общества); работы по термоэлектричеству, приведшие к открытию так наз. «явления Томсона» — переноса тепла электрическим током; исследования по теории упругости (1862—1863), в которых Томсон расширяет теорию шаровых функций; работы по динамической геологии.
Не менее замечательна деятельность Томсона в практической физике и технике; ему принадлежит изобретение или улучшение многих инструментов, вошедших во всеобщее употребление в науке и технике, как то: зеркального гальванометра, сифон-рекордера, квадрантного и абсолютного электрометров, нормального элемента компаса, лота и множества технических измерительных электрических приборов, между которыми особенно замечательны «ампер-весы», применяемые для выверки электрических приборов; между множеством патентов, взятых Томсоном, встречаются таковые и на чисто практические приспособления, как, например, на водопроводные краны.
Из книг, изданных Томсоном, наибольшею известностью пользуется «Treatise on natural philosophy» (т. 1, вместе с Тэтот, 3-е изд. в 1883 г., немец. перев. под ред. Гельмгольца), содержащее блестящее изложение механических основ теоретической физики.
Статьи Томсона перепечатаны в его «Reprints of papers on electrostatic and magnetism» (1872), «Mathematical and physical papers» (1882—1883) и «Popular lectures and adresses».
В «Encyclopedia Britannica» (1880) помещены две знаменитые статьи Томсона — «Elasticity» и «Heat».
воскресенье, Апрель 12, 2009
суббота, Март 14, 2009
თამაშობს თუ არა ღმერთი კამათლით?

თამაშობს თუ არა ღმერთი კამათლით?
http://omedia.ge/blog/nature_of_universe/ http://www.ted.com/index.php/talks/stephen_hawking_asks_big_questions_about_the_universe.html
NASA StarChild image of Stephen Hawking, 1999

Hawking on 5 May 2006, during the press conference at the Bibliothèque nationale de France to inaugurate the Laboratory of Astronomy and Particles in Paris and the French release of his work God Created the Integers.
სტივენ ჰოუკინგი დროის მოკლე ისტორია : დიდი აფეთქებიდან შავ ხვრელებამდე / სტივენ ჰოუკინგი ; [მთარგმნ. ირაკლი მაჩაბელი] - [I-ლი ქართ. გამოც.] - თბ. : ი. ჭავჭავაძის სახელმწ. უნ-ტის გამ-ბა, 2008 - 206გვ. : ნახ. ; 25სმ. - - განმარტ. ლექსიკონი: გვ. 201-205. - ISBN 978-99940-0-292-4 : [ფ.ა.][MFN: 133367]
”ცოდნის უდიდესი მტერი გაუნათლებლობა კი არა, ცოდნის ილუზიაა.”
სტივენ ჰოუკინგი
понедельник, Февраль 09, 2009
ეროვრნული სასწავლო გეგმის შესახებ
ჯემალ კიკნაძე
8 თებერვალი, 2009 წ.
ეროვრნული სასწავლო გეგმის შესახებ
http://ganatleba.org/index.php?m=102
საქართველოში მიმდინარე განათლების რეფორმასთან დაკავშირებით ჩემი მოსაზრებები დაბეჭდილია გაზეთში ”ახალი განათლება” (10-16 თებერვალი, 2005 წელი, #4 (259) გვ. 4,
იხ. http://jkiknadze.blogspot.com/2009/01/blog-post_13.html ),
სადაც ეჭვს გამოვთქვამდი საბაზო სკოლაში როგორც იტეგრირებულ სწავლებაზე, ასევე საბუნებისმეტყველი საგნების ტრიმესტრულ სწავლებაზე. სამწუხაროდ ჩემი ეჭვები სრულიად გამართლდა! ეს გამოჩნდა 6 თებერვალს სახელმწიფო უნივერსიტეტში გამართულ სემინარზე, სადაც ყველა გამომსვლელი ინტეგრირებულ და ტრიმესტრულ სწავლებას არგუმენტირებულად უარყოფითად აფასებდა. აგრეთვე ეს ჩანს იმ დასკვნებიდანაც (მთლიანად ვეთანხმები), რომელიც მოამზადეს და უკვე წარადგინეს განათლების სამინისტროში თბილისის სსიპ ი. ჯავახისვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის თანამშრომლებმა ბატონმა დოქტ. ლევ გეონჯიანმა და ქალბატონმა დოქტ. მარიამ ლომოურმა (ზუსტ და საბუნებისმეტყველო მეცნიერებათა ფაკულტეტი ელექტრონიკის მიმართულება).
1997 წელს საქართველოს განათლების სამინისტრომ მიიღო ფიზიკაში ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის სახელმწიფო სტანდარტი (საბაზო სკოლა VII-IX კლასები). ამ სტანდარტის როგორც ფორმამ, ასევე შინაარსმა მრავალი შეკითხვა დაბადა. მეთოდისტთა და პრაქტიკოს მასწავლებელთა ზოგიერთმა ჯგუფმა საბაზო სკოლის სტანდარტის ალტერნატიული ვარიანტებიც მომზადა. საქართველოს ფიზიკოს-პედაგოგთა ასოციაციამ და ჟურნალ ”ფიზიკა და მატემატიკა სკოლაში” რედაქციამ გადაწყვიტა მათი გამოქვეყნება, რომ მასწავლებლები გაცნობიდა მათ და გამოეთქვათ თავიანთი მოსაზრებები. ამ მიზნით დაიბეჭდა ერთ-ერთი ასეთი პროექტი, რომელიც მომზადებული იყო ავტორთა ჯგუფის მიერ: ჯემალ კიკნაძე, ილია ლომიძე, ადელაიდა ნიკოლაიშვილი, რუსუდან ქანთარია, ლეილა ჩიჩუა, ნაზი ცომაია.
იხ. ჟურნალი ”ფიზიკა და მათემატიკა სკოლაში” # 114, 1998 წ., სახელმწიფო საგანმანათლებლო სტანდარტი ფიზიკაში, საბაზო სკოლისათვის (VII-IX კლ), პროექტი.
ცხადია, მაშინ ჩვენ გავეცანით ამ საქმიანობაში სხვადასხვა ქვეყნების გამოცდილებას: 1. Разумовский В. Г. Государственный стандарт США по физике для общеобразовательной школы. физика в школе, № 3, 1996.
2. National Coals for Education. U.S. Departament of Education, Washington, D.C. July, 1990.
3. A High School Framework for national Scince Eduction Standarts. Eduuted by Bill G. Aldridge. National Sciance Teacher Associaation, 1995.
4. Разумовский В. Г. Государственный стандарт образования супердержавы мира к 2000 г.// Педагогика, 1993, № 3.
5. Временный государственный общеобразовательний стандарт. Общее среднее образование. физика. М.: Министерство образования РФ, ИОШ РАО, 1993.
და სხვ.
გავარკვიეთ, რომ აშშ-ს სასკოლო რეფორმა ითვალისწინებდა 2000 წლისათვის პრაქტიკულად საყოველთაო 12 წლიან საშუალო სწავლებაზე გადასვლას და ამასთან ერთად ისახავდა ამოცანას, საშუალო სკოლის კურსდამთავრებულების მომზადების დონე მათემატიკისა და საბნებისმეტყველო საგნებში მსოფლიოში ყველაზე მაღალი რომ ყოფილიყო (2).
მე როგორც ზემოთ ხსენებული სტანდარტის პროექტის თანაავტორი ვფიქრობ, რომ ჩვენი ნაშრომი შინაარსითა და სტრუქტურით არა მარტო მკვეთრად განსხვავდება ამჟამინდელი ეროვნული სასწავლო გეგმის ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების საბუნებისმეტყველო საგნების სტანდარტისაგან, არამედ უფრო მაღალი ხარისხისაა. თუმცა საკითხების უმრავლესობა ერთნაირია. სამწუაროდ იგი თავის დროზე არ გაითვალისწინეს! მაგრამ თუ გადაწყდება ”კონცეპტუალურად ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის შემუშავება-საუნივერიტეტო სტანდარტის, პეციალიზებული სკოლების, მოწინავე სკოლების მოთხოვნების გათვალისწინებით” (დოქტ. ლევ გეონჯიანი, დოქტ. მარიამ ლომოური), მაშინ ჩვენი გუნდის გამოცდილების გაზიარებაც კარგი იქნება.
განათლების სამინისტროს მიერ წარმოდგენილი ეროვნული სასწავლო გეგმის (აგრეთვე ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლების საბუნებისმეტყველო საგნების სტანდარტისა და სახელმძღვანელოების) უბრალო ”კორექტირება” საქართველოს განათლების სისტემაში არსებულ მდგომარეობას (იხ. ანალიტიკური მოხსენება, ერთიანი ეროვნული გამოცების შედეგების სტასისტიკური შეფასების ანგარიში. ავტ.: პროფ. რომან ჯობავა, დოქტ. ლევ გეონჯიანი და დოქტ. მარიამ ლომოური) ვერ გამოასწორებს! ამიტომ საბუნებისმეტყველო საგნების პროგრამის დეტალურ განხილვას არ შევეცდები, მაგრამ საბუნებისმეტყველო საგნების სტანდარტის ერთ-ერთ დიდ ნაკლოვანებას აღვნიშნავ, რომ საერთოდ უგულებელყოფილია საბუნებისმეტყველო საგნების კაბინეტების აღჭურვილობის ნომატიული მოთხოვნები (სასწავლო მატერიალურ-ტექნიკური ბაზა). აბა როგორ შეიძლება იმ მიზნების მიღწევა რაც დასახულია ამ სტანდარტის მიერ?
აქ ხომ თითქმის ყველგან მითითებულია
შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე: გეგმავს და ატარებს ცდებს ..., მოსწავლე ექსპერიმენტულად იკვლევს ..., შესაბამისად საუბარია შეგნებულ ცოდნაზე და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების გამომუშავებაზე და ა. შ.
სამწუხაროდ ამის შესახებ უნივერსიტეტშიც არავის აღუნიშნავს (6 ნოემბერი 2009წ.) და თითქმის არავინ არ საუბრობს იმ მოსაზრებით, რომ ეს დიდ თანხებთანაა დაკავშირებული!
პროგრამის შინაარსში არსად არაა მითითებული საათების რაოდენობა, აუცილებელად ჩასატარებელი დემონსრაციების სია და არც საორეანტაციო ლაბორატორიული სამუშაოებისა და ცდების ჩამონათვალი.
ამ მხრივ საინტერესოა: http://mon.gov.ru/work/obr/dok/obs/prog/16-o.doc
აქ მოცემულ საორიენტაციო (სამაგალითო) პროგრამებს ვერც კი შევადარებთ ეროვნულ სასწავლო გეგაში გადმოცემულ პროგრამის შინაარს...
p.s. ერთი წლის წინ განათლების სამინისტრომ 35 სკოლის (მათ შორის ჩვენი) საბუნებისმეტყველო საგნების კაბინეტების აღჭურვილობისათვის შეიძინა ზოგიერთი ხელსაწყო-იარაღები (როგოც მომწოდებელმა გვითხრა ინდოეთიდან), მაგრამ არცერთ ხელსაწყოს არ ახლავ ინსტრუქცია და გამოყენების მეთოდიკა! მათ შორის უმრავლესობა უხარისხოა და უკვე დაზიანებულიც ...
суббота, Февраль 07, 2009
უმარტივესი ელექტროძრავა 2
ამ ელექტროძრავის სწორი სახელწოდებაა: ფარადეის უნიპოლარული (ერთპოლუსიანი) ძრავა.
მისი მთავარი ნაწილია ცილინდრული დენგამტარი (ან დაფარული დენგამტარი ფენით) მაგნიტი (აქ ნაჩვენებ ვიდეოფრაგმენტებში გამოყენებულია ( неодимовые магниты-ნიობიმური მაგნიტი).
მოსწავლეებს თავისუფლად შეუძლიათ ახსნან მისი მუშაობა: თავისუფალ მუხტებზე, რომლებიც მაგნიტის ღერძის რადიალურად მოძრაობენ მისი ფერსოსაკენ ან პირიქით, მაგნიტის მაგნიტურ ველში მოქმედებს ლორენცის ძალა, რომლის მიმართულება განისაზვრება მარჯვენა ხელის წესით. სწორედ ეს ძალა ქმნის მაბრუნებელ მომენტს.
Категория: Образование
Теги: ექსპერიმენტი
კვერცხი ბოთლში
კვერცხი ბოთლში
ხელსაწყოები და მასალები:
1. განიერყელიანი ჭურჭელი (მაგ. რძის ბოთლი)
3. მოხარშული კვერცხი
4. წყლიანი ან ზეთიანი ჭიქა
5. ფიალა
6. სანთებელა
7. 3 ცალი ასანთის ღერი
ექსპერიმენტის ჩატარება
ა) მოხარშულ კვერცხს გააცალე ნაჭუჭი და გარედან ზეთი ან წყალი წაუსვი. აანთე სანთებელა და მოუკიდე ცეცხლი სამივე ასანთის ღერს ერთად. შემდეგ ანთებული ასანთის ღერები ჩააგდე ბოთლში და სწრაფად დაადევი ზემოდან კვერცხი.
ბ) ბოთლის ყელს მჭიდროდ მოუჭირე ტუჩები, დაიკავე თითქმის ვერტიკალურად და ჩაბერე მასში ჰაერი.
შედეგი
ა) დააკვირდები, რომ კვერცხი შეიწოვება ბოთლში და ფსკერზე დავარდება
ბ) კვრცხი ბოთლიდან თავისით ამოვარდება
ახსნა
ა) ბოთლში ანთებული ასანთის წვას ხელს შეუწყობს იქ არსებული ჟანგბადი, რის გამოც ბოლში ჰაერის წნევა ნაკლები გახდება გარედან ატმოსფერულ წნევაზე. ამიტომ კვერცხზე გარედან ჭარბი წნევა იმოქმედებს, რის გამოც კვერცხი ჩავარდება ბოთლში.
ბ) ბოთლში ჩაბერილი ჰაერი მის შიგნით გაზრდის წნევას, ამიტომ ჭარბი წნევა კვერცხს გარეთ გამოაგდებს.
გამოყენება
აირის ან ორთქლის წნევით ამუშავებენ ზოგიერთ ტექნიკურ დანადგარს ან სხვადასხვა ტრანსპორტს
Категория: Образование
Теги: ექსპერიმენტი
Обо мне
- Jemal Kiknadze, ჯემალ კიკნაძე
- თბილისი, საქართველო,, Georgia
- ფიზიკა-მათემატიკის (”კომაროვი”) სკოლა-პანსიონის ფიზიკის მასწავლებელი